اقتصادآنلاین – مسیحا حیدریان؛ در بحبوحه افزایش تنشهای ژئوپلیتیکی در خاورمیانه، نگاهها به بیتکوین بار دیگر تغییر کرده است. مت هوگان، مدیر ارشد سرمایهگذاری Bitwise، معتقد است این رمزارز حالا فراتر از یک ذخیره ارزش عمل میکند و نشانههایی از تبدیل شدن به یک ابزار پولی نیز در آن دیده میشود. اگر این تغییر محقق شود اندازه بازار بالقوه بیتکوین میتواند بهمراتب بزرگتر از بازار طلا شود.
این ارزیابی در شرایطی مطرح میشود که برخی سناریوهای عملی نیز در حال شکلگیری است. طرح پیشنهادی ایران برای دریافت عوارض عبور کشتیها از تنگه هرمز با استفاده از رمزارزها، نمونهای از کاربردهای فرامرزی بیتکوین در فضایی است که زیرساختهای مالی سنتی بیش از پیش رنگوبوی سیاسی گرفتهاند. در چنین فضایی، بیتکوین بهتدریج بهعنوان گزینهای بیطرف و مستقل از دولتها مطرح میشود.
در حال حاضر (در زمان نگارش این گزارش) بیتکوین در محدوده ۷۴ هزار دلار معامله میشود و ارزش بازار آن حدود ۱.۴ تریلیون دلار برآورد میشود؛ رقمی که هنوز فاصله زیادی با بازار بیش از ۳۳ تریلیون دلاری طلا دارد. با این حال، برخی برآوردها نشان میدهد اگر بیتکوین بتواند در دهه آینده تنها بخشی از بازار ذخیره ارزش را به خود اختصاص دهد، رسیدن به سطوح قیمتی بسیار بالاتر دور از انتظار نخواهد بود. در سناریویی خوشبینانهتر، ترکیب نقش «ذخیره ارزش» و «ابزار پرداخت» حتی میتواند این مسیر صعودی را تقویت کند.
نشانههای این تحول از همین حالا در اقتصادهای تورمی قابل مشاهده است. در کشورهایی مانند آرژانتین، ترکیه و ونزوئلا، بیثباتی پول ملی باعث شده بخشی از مردم برای حفظ ارزش داراییهای خود به بیتکوین روی بیاورند. از سوی دیگر، شرکتها نیز بهتدریج این دارایی را وارد ترازنامههای خود کردهاند و مجموع دارایی آنها به بیش از ۱.۵ میلیون بیتکوین رسیده است. همزمان، پذیرش بیتکوین بهعنوان ابزار پرداخت نیز در حال گسترش است و هزاران کسبوکار در نقاط مختلف جهان آن را میپذیرند.
در کنار این روندهای صعودی، چالشهای فنی نیز آرامآرام در حال جدیتر شدن هستند. پیشرفت رایانههای کوانتومی، بار دیگر بحث امنیت بیتکوین را به صدر توجهات بازگردانده است. در همین راستا، گروهی از توسعهدهندگان به رهبری جیمسون لاپ، پیشنهادی با عنوان BIP-۳۶۱ ارائه دادهاند که هدف آن کاهش ریسک سرقت بیتکوینهای قدیمی در صورت دستیابی مهاجمان به توان پردازشی کوانتومی است.
بر اساس این پیشنهاد، شبکه بیتکوین در یک بازه زمانی چندساله به سمت استفاده کامل از آدرسهای مقاوم در برابر کوانتوم حرکت میکند. در مراحل بعدی، استفاده از آدرسهای قدیمی محدود شده و در نهایت، داراییهایی که به ساختار جدید منتقل نشدهاند، عملاً غیرقابل خرج خواهند شد. البته مکانیزمی نیز برای بازیابی این داراییها در نظر گرفته شده تا کاربرانی که به هر دلیل از این فرآیند جا ماندهاند، بتوانند سرمایه خود را بازیابی کنند.
با این حال، این طرح با واکنشهای متفاوتی در جامعه بیتکوین روبهرو شده است. برخی آن را گامی ضروری برای حفظ امنیت شبکه میدانند، در حالی که گروهی دیگر معتقدند چنین مداخلهای با اصول بنیادین بیتکوین، بهویژه در زمینه مالکیت و عدم اجبار، در تضاد است. این اختلاف نظرها نشان میدهد مسیر تکامل بیتکوین، برخلاف ظاهر ساده آن، همچنان با چالشهای عمیق فنی و فلسفی همراه است.
آنچه از مجموع این تحولات برمیآید، ورود بیتکوین به یک دوره حساس و تعیینکننده است. از یکسو، افزایش کاربردهای واقعی و پذیرش جهانی میتواند جایگاه آن را در نظام مالی تقویت کند؛ از سوی دیگر، چالشهایی مانند تهدید کوانتومی ممکن است به تغییراتی منجر شود که حتی اجماع جامعه را به آزمون بگذارد. نتیجه این کشمکشها، نقش مهمی در تعیین مسیر بلندمدت قیمت و جایگاه بیتکوین در اقتصاد جهانی خواهد داشت.
مقایسه قیمت بیتکوین و طلا در یک هفته اخیر
بر اساس دادههای نمودار هفتگی، بیتکوین و طلای جهانی هر دو نوساناتی تقریبا همجهت را تجربه کردهاند، اما شدت حرکت بیتکوین بهمراتب بیشتر بوده است. در ابتدای هفته، بیتکوین در محدوده ۷۲ هزار دلار قرار داشت و پس از افت محسوس در روز یکشنبه تا حوالی ۷۱ هزار دلار، با بازگشت قدرتمند تقاضا در روزهای بعد، تا نزدیکی ۷۴.۵ هزار دلار در اواسط هفته صعود کرد؛ هرچند در پایان هفته اندکی اصلاح شد. در مقابل، طلای جهانی نیز الگوی مشابهی را نشان میدهد: کاهش قیمت در میانه هفته تا محدوده ۴۶۵۰ دلار و سپس رشد تدریجی تا حوالی ۴۸۰۰ دلار، با شیبی ملایمتر و نوسانی محدودتر نسبت به بیتکوین. این رفتار قیمتی نشان میدهد اگرچه هر دو دارایی در فضای عدم قطعیت جهانی بهعنوان پناهگاه سرمایه مورد توجه قرار گرفتهاند، اما بیتکوین همچنان دارایی پرریسکتر و پرنوسانتری نسبت به طلا باقی مانده و بیشتر تحت تأثیر جریانهای کوتاهمدت بازار قرار دارد، در حالی که طلا نقش باثباتتری در حفظ ارزش ایفا میکند.
